sampionkosmaja  

SRPSKI VISOKOLETACI  GSS-268                       DOBRO DOSLI

Novosti i tekstovi o SVL

GENETIKA

Posted by kekicmilan1984 on December 26, 2012 at 5:15 AM

Medju odgajivacima golubova , zivine i kunica povremeno se raspravlja o pitanju - kako stvoriti novu rasu? Ova tema je uvek aktuelna…Citamo u strucnoj literaturi a vidimo na izlozbama sitnih zivotinja da se povremeno , predstavljaju nove rase. U ovoj aktivnosti golubari su najaktivniji, jer je gajenje golubova lakse , nego odgoj ukrasne zivine ili kunica. Drugi vazan faktor je da je golub , vec od sest meseci sposoban za dalji rasplod. To znaci da onaj , ko hoce da radi na stvaranju nove rase golubova , u periodu od 10 godina - teoretski moze da dobije 20 generacija. Da bi se stvorila i registrovala nova rasa treba dosta strucnosti , znanja i vremena. Danas je u svetu opisano oko 1200 rasa golubova. Stalno se stvaraju nove rase ukrstanjem vec postojecih. Nova rasa se moze registrovati samo ako se razlikuje od postojecih. Prvo se zamisli i nacrta golub kakvog zelimo da stvorimo. U ukrstanju se koristi dve ili vise rasa koje treba da prenesu neke svoje eksterijerne odlike ili nacin leta na novu rasu. U prvim generacijama se dobijaju primerci od kojih se za dalji priplod ostavljaju grla koja imaju najvise osobina koje treba da dobije nova rasa. Kada se dobije prvi primerak kakvog zelimo , posao jos nije gotov jer se novostvorene rasne osobine moraju ustaliti, tako da se pocnu redovno prenositi iz generacije u generaciju. Rezultat ce se brze dobiti ako na ovakvom poslu radi nekoliko odgajivaca sa vise linija. Nastankom ove rase pocinje procedura njenog priznavanja i zvanicne registracije koju obavlja Savez sitnih zivotinja Jugoslavije. Stvaralac rase ili udruzenje gde je uclanjen odgajivac treba da napise opis nove rase(radni standard) gde je fotografise i sve posalje Strucnom odboru Saveza Jugoslavije, gde se registruje ime i radni standardnove rase. Nakon registracije nova rasa je u statusu "radnog standarda" najmanje tri godine. Zato vreme mora biti izlozena bar na tri vece izlozbe gde se ocenjuje po radnom standardu. Organizatori izlozbe su obavezni da u katalogu izlozbe navedu da je rasa u radu. Za to vreme rasa se dalje usavrsava , a njeno prihvatanje od drugih odgajivaca doprinece njenom brzem usavrsavanju medju priznate rase. Ceneci ustaljenost rasnih oblika , sirenje medju odgajivacima i pojavljivanje na izlozbama, Strucni odbor donosi odluku o prihvatanju redovnog standarda rase i uvrscuje je u zvanicnu knjigu standarda. Posle izvesnog vremena , kada nova rasa postane opstepoznata medju domacim odgajivacima , a pojavi i nekoliko puta na izlozbama u inostranstvu , Savez Jugoslavije podnosi zahtev Evropskom savezu , ciji je clan , za medjunarodnu registraciju nove rase. Medjunarodna registracija je odavno izvrsena za vecinu nasih domacih rasa golubova. Domacih rasa golubova imamo oko 30 , a samo tri rase zivine. Zapocet je rad na stvaranju domace rase kunica. Strucni odbor ce rado pomoci svima koji rade na stvaranju neke nove rase ili to zele da zapocnu.

11.02.2000. ZOV br 406 str 26 Josip Pekanovic

 

NA VRH

 

LET PREKO PANCEVA

 

Turci su Pancevo osvojili 1552 godine i drzali ga pod svojom vlascu 164 godine. Putopisac Evlija Celebija opisuje i naziva nas grad Panzova. Putujuci za Veliki Varadin 1660 godine, presao je Dunav kod Grocke i stigao do Panceva. Dragocena je zabeleska turskog putopisca o nasem gradu, jer mozemo zakljuciti ne samo to, kako je Pancevo izgledalo za vreme Turske vladavine, vec i o izgledu njegove okoline. U pokusaju da oslobode Banat od Turaka, Austrijanci su 1686 godine osvojili Pancevo, ali zbog ucestalih napada Turaka nisu mogli da ga zadrze te su ga prilikom povlacenja spalili.

MEMEL PASINO JATO

 

Kroz Pancevo je prosao sultan Mustafa II 25.avgusta 1696godine sa svojom vojskom, pa je tom prilikom za zapovednika Panceva postavio Memel pasu. Zapovednik Panceva Memel pasa bio je veliki ljubitelj golubova. Njegovim dolaskom pocinje era odgajivanja golubova. Pancevci su prvi put ugledali golubove sa cubom, koje Evropa do tada nije poznavala. Drzani su u kavezima koji su bili postavljeni na kolima. Memel pasa je za svoje zadovoljstvo, ali i da bi uveseljavao raju, pustao golubove da lete. Na opste odusevljenje, ti golubovi su kruzno leteli u visinu do tacke, pa bi nasedali na rep i prevrtali se. Prevrtanje je bilo intezivno da su pojedini primerci tresnuli na krovove ili do zemlje. Sto se golub duze prevrtao u vazduhu to su bili vise cenjeni. Turci su se povukli iz Panceva 22 oktobra 1788 godine i tom prilikom po treci put spalili Pancevo. Pozar je unistio citave ulice narocito u donjem gradu, gornji grad je tom prilikom postedjen, tako da su golubovi sacuvani u tom delu grada.

 

BEOGRADSKI VISOKOLETAC

 

Veze sa Srbijom su bile veoma intezivne. Najcesce su ih odrzavali ribari-alasi. Oni su na beogradskom trzistu prodavali ribu , a posto su se bavili golubarstvom i golubove. Tako su stupili u vezu sa beogradskim golubarima. Turski golubovi kako su ih tada nazivali prodavani su , ali i kupljeni u Beogradu. Pancevci su od Beogradjana culi da se losi golubovi odgajaju u Pancevu. Golub mora da leti visoko kao soko i da se sto duze odrzava u visinama. Prevrtanje nije dozvoljeno , tome su se divili samo Turci… Tako je u Beogradu od turskog goluba pre 160-180 godina , putem odabiranja i selekcije stvoren beogradski visokoletac , kasnije nazvan srpski visokoletac. Zatim se i u Pancevu prislo iskljucenju iz rasploda onih golubova koji su prevrtali u vazduhu. Taj proces je tekao veoma sporo , posto je ta osobina prevrtanja vrlo cesto nasledjivana. U donjem gradu su se duze odrzavali i nazvani su prevrtaci odnosno purcleri, a ovi drugi beogradski visokoletaci posto su u Beogradu stvoreni. Trgovina golubovima bila je vrlo intenzivna, narocito u Beogradu na Bajlonovoj pijaci. Beogradski odgajivaci visokoletaca nastojali su i nastoje i danas da se kvalitet njegovog leta odrzi i poboljsa kroz strogu selekciju, ne vodeci pri tome racuna o drugim osobinama. Selekcija u pogledu boje i izgleda nije vrsena, pa se ni danas ne vrsi. Usled ovakvog rada i do danas je zadrzan pa cak i poboljsan kvalitet njegovog leta. U pogledu odredjivanja boja i sara zadrzani su njegovi orjentalni nazivi: tekir, darcin, krzal, arap, capar, kaplan,boz, mavijan, bakarlija i drugi. U pogledu duzine leta pojedini golubovi dostizu vreme od 10-12 casova, sto nijedan drugi golub visokoletac u Evropi ne moze postici. Pancevci su ponosni sto su i oni ucestvovali u stvaranju ovog vrednog sportskog goluba srpskog visokoletaca.

 

Ladislav Feldesi

 

NA VRH

 

DUBOKI KORENI

 

Ja sam naisao na vise pisanih verzija o nastaku srpskog visokoletaca i njegovom poreklu zavisnosti od autora koji je to pisao tako da nisam siguran koja je tacna verzija. Spominju se mnoge vrste golubova koje su ucestvovale u stvaranju ove rase golubova kao sto su gdanjski visokoletac , golub arhangel , madjarski visokoletaci , turski golubovi koji su ukrstavani sa domacim golubovima… Verovatno je da se planskim ukrstanjem doslo do izvanrednog srpskog visokoletaca i da se usavrsavanjem moze postici i vise.Ja cu predstaviti neke od teorija nastanka srpskog visokoletaca koje sam nasao u ZOV-u od razlicitih autora kao i od g Milutina Kovacevica iz Beograda i od g Josipa Pekanovica iz Sombora, cjenjenih poznavalaca srpskog visokoletaca i autora nekoliko veoma znacajnih djela na temu golubarstva. Hvala im u ime odgajivaca srpskog visokoletaca!

 

Poreklo i istorija srpskog odnosno beogradskog goluba visokoletaca-prevrtaca vezana je za istoriju samog Beograda. Prema pisanim podacima i usmenom predanju koje se prenosilo sa jedne generacije odgajivaca na drugu, beogradskog goluba visokoletaca-prevrtaca su u nasu zemlju prvi doneli turski visoki drzavni funkcioneri iz licne razonode. Oni su svoje golubove drzali na dvorovima i hanovima u specijalno za tu svrhunapravljenim kavezima zvanim "cumezi". Za cuvanje, ishranu i negu golubova je bio odredjen poseban sluga, obicno Srbin, koji je po ceo dan provodio kod golubova vezbajuci ih u letenju. Vlasnik golubova bi dolazio kad bi mu se prohtelo da uziva u njihovom letu i prevrtanju u vazduhu. Prvi srpski odgajivaci su bili upravo ti cuvari koji su nasledili golubove od Turaka posle njihovog povlacenja iz Srbije. Oni su jedini poznavali te golubove i njihove vrline.

 

Po potpunom oslobodjenju Srbije od Turaka nasi odgajivaci ljubitelji golubova donosili su izvesne primerke golubova sa Orijenta gdje su cesto putovali po trgovackim ili drzavnickim poslovima. Ukrstanjem od Turaka zaostalih i sa Orijenta donesenih golubova dobijen je danasnji tip srpskog-beogradskog visokoletaca. Pored opisane rase od Turaka nam je ostala i njihova golubarska terminologija za boje golubova sto je dokaz vise o autenticnosti turskog porekla tih golubova. U Evropi smo mi jedini koji upotrebljavamo te nazive boja za golubove, a istovremeno jedini koji poseduju tu rasu golubova. Po podacima koji su se jos davno mogli prikupiti ta rasa je na Orijentu potpuno izumrla. Ovaj tip naseg goluba visokoletaca moze se sa punim pravom nazvati beogradski jer su ga sacuvali odgajivaci golubova u Beogradu. Pre prvog svetskog rata pocinje razvoj golubarstva u uzoj Srbijii to je bila prva etapa njegovog razvoja .Gradovi Beograd i Nis bili su centri golubarstva. Ostali gradovi su bili vrlo malo ili nimalo zainteresovani za golubove i golubarstvo. Tada se po prvi put u golubarstvu pominju imena poznatih odgajivaca golubova. Njihova je velika zasluga sto je sacuvan danasnji golub. Ovo podvlacim jer su oni sa velikom ljubavlju i pozrtvovanjemi ko zna kakvim odricanjima uspeli da sacuvaju golubove za vremeratova 1912-1918. Prica se da su zaljubljenici pred najezdom neprijatelja 1914.- bezeci pojedine primerke golubova nosili u rancu ili ih sklanjali kod rodbine po selima u nadi da ce ih tako sacuvati.

 

Po zavrsetku rata pocinje druga etapa naseg golubarstva. Opet dominiraju Beograd i Nis.Od beogradskih golubara tog vremena treba pomenuti nekoliko veoma zasluznih odgajivaca i to: Milan Tisler, Ivan Petrovic - Bugarin, Mirko Nemec, Kapunac , dr TODOROVIC, ministar Markovic, Ceda Klomfer, Muta Zarije Mita Uzar i drugi . Medju njima su se narocito izdvajali Milan Tisler i Iva Bugarin ciji su golubovi bili vrhunskog kvaliteta. Poreklo tih golubova pojedinci imaju i dan danas. Napred navedeni odgajivaci su najzasluzniji sto se taj golub i danas gaji i oni spadaju u prvu generaciju koja se aktivno bavila golubovima do negdje 1930. Druga generacija bavila se gajenjem golubova pred i posle drugog Svetskog rata. Narocito je vazno napomenuti da su i ti ljudi s velikom ljubavlju i mnogo rizika sacuvali svoje golubove za vreme okupacije 1941-1945. Ova generacija je imala mnogo vise mogucnosti za razvoj golubarstva .Iz ove generacije se izdvajaju Joca Naumovic, ciji je golubarnik bio pravi i najveci rasadnik odlicnih golubova, Slavko Vasiljevic, Gale Petkovic Ernest Bihelovic i Aleksa Ponkajzn koji su dali veliki doprinos beogradskom golubarstvu.

 

Dusan Djokic, preuzeto iz ZOV-a !

 

NA VRH

 

GOLUB NASEG NEBA

 

Srbija kao raskrsnica puteva oduvek je manje ili vise osecala uticaj kulture sa zapada i istoka. NI golubarstvo nije moglo, a da ne potvrdi tu cinjenicu. Nas najstariji i najrasprostranjeniji golub je srpski visokoletac u svojim venama nosi sjecanja na mnogbrojne rase golubova koje su defilovale ovim prostorima.Najverovatnija pretpostavka o njegovom nastanku govori da se radi o domacim golubovima koji su se srodili s klimom i terenom a koji su kroz visevekovno postojanje trpeli uticaj golubova donetih s istoka u vreme turske okupacije, ali i sa zapada gde ima vise rasa visokoletaca koje su sigurno uticale na osobine kojima se danas ponosimo. Nastanak rase se vezuje za pocetak devetnaestog veka, ali mnogo pisanih dokumenata o tome nema . Njegov dalji razvoj je ipak malo lakse pratiti mada tek kraj tog i pocetak 20. veka nam ostavlja podatke koje mozemo sa sigurnoscu da koristimo.Od samog pocetka odgajivaci su zeleli da ova ptica leti na sebi svojstven nacin . Spoljasni izgled je bio bacen u drugi plan, a karakteristican let i metod kojim su dobijena dobra grla je cuvan kao najveca tajna .Pionirski korak u osnivanju i povezivanju najvecih odgajivaca je ucinjen 1910. kada je osnovano Prvo srpsko drustvo odgajivaca golubova u Beogradu.Izmedju dva rata u Srbiji je bilo mnogo odgajivaca a najpoznatiji su bili: Milan Stanisavljevic -Tisler, Andra Bihelovic-Bihel, Raja Tesic, Mika TODOROVIC-Misirac, Kosta Panajotovic, Laza Serafimovic-Pomkajz, Laza Dimitrijevic-Pace, Mita Hajdukovic-Profesor, Slavko Vasiljevic, JOCA NAUMOVIC, Bogoljub Vasic , Mita Knjizar, Jovas Lumovic , Dragan Nejkovic , Slava Kovacevic , Kacka Jelisic , Branko Petrasevic , Mika Joksic, Sreten i Dusko Karalic i mnogi drugi.Za kvalitetnim grlima je postojala prava trka , a ostala je prica da je Andra Bihelovic otkupljivao citave golubarnike da bi dosao do pojedinih letaca.Za vreme prvog svetskog rata neki Beogradjani su pod naletom Austrugarske kao Milan Tisler stigli u Nis i tu nasli plodno tlo za razvoj visokoletaca.I do tada su u ovom gradu leteli golubovi , ali je medju njima bilo dosta prevrtaca , a medju najboljima treba istaci : Djoku Belajinca , Djoku Kadija , Luku Mitica, Ljubu Tausa, Ziku Burekdziju, Jovu Curciju, Ljubu konjara, Tosu pivara, Mitu sustera i druge.Posle drugog svetskog rata se nastavlja sa radom, a srpski visokoletac je na nasim prostorima najrasprostranjeniji golub.Iako su izmedju dva rata postojala takmicenja , standard nije postojao , tako da nije moglo biti izlaganja.Do danasnjeg dana odgajivaci se jos uvek bore da im golubovi budu dobri letaci , a tek onda izlozbeni primerci.To je jedini nacin da se njegove izuzetne letacke sposobnosti odrze.Uz sve brzi razvoj golubarstva islo je i osnivanje drustva u Beogradu, Obrenovcu, Smederevu, Nisu, Kraljevu, Zemunu i drugim gradovima. Usavrsavani su postojeci primerci i nastavljena je trka za sto boljim rezultatima.Izmedju 1950g i 1960g bilo je zavidnih rezultata od sedam i vise casova , a visokoletaci su bili poznati po brzom dostizanju visa.Cak i za pola sata , dugom i kruznom letu.Tada nije bilo potrebe da se eksperimentise s drugim rasama koje bi poboljsale duzinu leta ili nacin leta.Jednostavno u odgajivackim centrima bilo je dovoljno fanatika pravih zaljubljenika ove rase koji su tokom rata uz velike zrtve uspeli da sacuvaju svoje najbolje primerke , kasnije razmnoze i njihovo potomstvo ostave pokolenjima koja vole ovu nebesku pticu.Medjutim veliki problem je predstavljala zatvorenost tih malih klubova pa su njihovi rezultati bili vise stvar lokalnog folklora nego opste priznatih dostignuca.Zato je bilo neophodno oformiti jedno zajednicko telo koje bi povezivalo sve ljubitelje srprkog visokoletaca .Tako je prvo u Beogradu 1963g osnovan Savez odgajivaca golubova koji je okupljao devet drustava , a dve godine kasnije osnovan je i Savez sportskih drustava odgajivaca golubova visokoletaca , koji je u pocetku brojao 13 drustava.Nakon toga broj prikljucenih klubova stalno raste , pa je do danas ovo najmasovnija organizacija koja se bavi jednom rasom golubova . organizaciju postavilo se pitanje i standarda o cemu je bilo reci i ranije , ali bez vecih rezultata . Zato je savez 1970g formirao strucnu komisiju od deset clanova kojoj je predsedavao dr Srecko Samardzic i koja je posle duzeg rada 1972g usvojila "Prvi Standard" koji je verifikovao Savez odgajivaca golubova, zivine, ptica i kunica Jugoslavije .Veoma brzo posle toga objavljen je i u inostranstvu.Sledeci korak je bio usvajanje pravilnika o takmicenju koji je do detalja razradio pravila takmicenja kao i ocenski karton.

 

Sreten Karalic i Milos Stojanovic, preuzeto iz ZOV-a

Categories: None

Post a Comment

Oops!

Oops, you forgot something.

Oops!

The words you entered did not match the given text. Please try again.

Already a member? Sign In

4 Comments

Reply LozisBlele
4:43 PM on November 3, 2017 
cialis generic cheap version 3.8.7
http://pharmshop-online.org - buy generic cialis online
canadian pharmacy cialis professional last post
buy generic cialis
- cialis generic website
cialis 20 mg 8 table knowledge base
Reply Charzeshop
4:44 PM on November 3, 2017 
ibuprofen cialis contra indications
http://pharmshop-online.net - viagra for sale
cheap cialis sale online
viagra for sale online
- related:www.cialis.com/ cialis
cialis and alcohol use moderators
Reply Fredric
2:15 AM on January 3, 2018 
payday loans bad credit
payday loans online direct lenders
payday loans direct lenders
payday loans direct lenders
Reply EllType
4:57 AM on March 18, 2019 
Lasix With No Scrpit Canada Pharmacy On Line generic levitra Viagra Coupons Buy Colchicine Tablets Online